ویندفنسینگ فولاد خوزستان؛ اقدامی خلاقانه برای کاهش انتشار آلاینده‌ها

ابرپروژه زیست‌محیطی ویندفنسینگ فولاد خوزستان همزمان با هفته دولت و با حضور شینا انصاری، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، جمعی از مسئولان استانی و مدیران شرکت فولاد خوزستان به بهره‌برداری رسید.

این پروژه با تمرکز بر یکی از منابع مهم انتشار گردوغبار در محوطه‌های صنعتی یعنی بادبردگی مواد ذخیره‌شده در فضای باز طراحی شده است. در این روش، یک سازه مشبک و مرتفع در اطراف محدوده انبارهای روباز قرار می‌گیرد تا سرعت و شدت جریان باد در محدوده پایل‌های مواد اولیه کاهش پیدا کند.

بر اساس اطلاعات اعلام‌شده از سوی شرکت فولاد خوزستان، سازه این پروژه از توری پلی‌پروپیلن تشکیل شده و ارتفاع آن حدود ۲۸ متر است. این سازه محدوده انبارهای روباز مواد اولیه را پوشش می‌دهد و هدف اصلی آن کاهش شدت برخورد جریان باد با توده‌های مواد و در نتیجه کاهش بادبردگی و انتشار گردوغبار است.

طبق برآوردهای اعلام‌شده، اجرای این طرح می‌تواند سرعت وزش باد در محدوده تحت پوشش را تا حدود ۸۵ درصد و بادبردگی مواد را تا حدود ۹۰ درصد کاهش دهد. این ارقام، برآوردهای ارائه‌شده از سوی شرکت درباره عملکرد پروژه هستند و میزان واقعی کاهش آلایندگی باید بر اساس داده‌های پایش و ارزیابی‌های دوره‌ای سنجیده شود.

ویندفنسینگ فولاد خوزستان چگونه به کاهش گردوغبار کمک می‌کند؟

باد یکی از عوامل مؤثر در جابه‌جایی ذرات و مواد ریزدانه در انبارهای روباز مواد اولیه صنایع معدنی و فولادی است. زمانی که جریان باد با سرعت بالا به سطح پایل‌های مواد برخورد می‌کند، بخشی از ذرات می‌تواند از سطح توده جدا شده و در محیط اطراف پراکنده شود.

در پروژه ویندفنسینگ فولاد خوزستان، هدف اصلی ایجاد یک مانع مهندسی‌شده در برابر جریان مستقیم باد است. توری باد با ایجاد مقاومت در برابر جریان هوا، شدت و سرعت باد را در محدوده پشت سازه کاهش می‌دهد و به این ترتیب شرایط برای کاهش بادبردگی مواد فراهم می‌شود.

اهمیت این روش در آن است که به جای تمرکز صرف بر جمع‌آوری ذرات پس از انتشار، بخشی از فرآیند کنترل در نقطه‌ای انجام می‌شود که بادبردگی مواد اتفاق می‌افتد. در نتیجه، پروژه از رویکرد پیشگیرانه در کنترل انتشار گردوغبار استفاده می‌کند.

ویندفنسینگ فولاد خوزستان و کنترل بادبردگی کنسانتره سنگ‌آهن

یکی از اهداف اصلی پروژه، کنترل بادبردگی پایل‌های روباز کنسانتره سنگ‌آهن است. کنسانتره و سایر مواد اولیه ریزدانه در صورت قرار گرفتن در معرض جریان‌های شدید هوا می‌توانند مستعد جابه‌جایی سطحی باشند.

سازه ویندفنسینگ با قرار گرفتن در پیرامون محدوده انبارهای روباز، شدت جریان باد را کاهش می‌دهد. این موضوع علاوه بر کمک به کاهش انتشار ذرات، می‌تواند از جابه‌جایی بخشی از مواد اولیه و اتلاف آنها نیز جلوگیری کند.

شرکت فولاد خوزستان پیش از این نیز پروژه‌های مختلفی را در حوزه کنترل آلاینده‌ها و کاهش گردوغبار دنبال کرده است و توری باد یکی از پروژه‌های شاخص این مجموعه در حوزه پیشگیری از انتشار غبار محسوب می‌شود. گزارش‌های پیشین شرکت از وجود غبارگیرهای فعال و در حال راه‌اندازی و همچنین اجرای پروژه توری باد خبر داده بودند. 

ویژگی‌های سازه ویندفنسینگ فولاد خوزستان

ویندفنسینگ از یک توری پلی‌پروپیلن مرتفع تشکیل شده است که طبق اطلاعات اعلام‌شده ارتفاع آن حدود ۲۸ متر است. در گزارش‌های پیشین درباره این پروژه، مساحت تحت پوشش حدود ۳۶ تا ۴۰ هکتار اعلام شده بود؛ با این حال، در خبر بهره‌برداری اخیر تمرکز اصلی بر پوشش انبارهای روباز مواد اولیه و عملکرد سازه در کاهش سرعت باد و بادبردگی قرار گرفته است.

انتخاب توری به‌جای یک دیوار کاملاً صلب، به سازه اجازه می‌دهد جریان هوا را به شکل کنترل‌شده تعدیل کند. هدف این نوع طراحی، کاهش شدت جریان و ایجاد شرایط مناسب‌تر در محدوده پشت سازه است.

ویندفنسینگ فولاد خوزستان؛ یک پروژه زیست‌محیطی با رویکرد پیشگیرانه

شینا انصاری، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در آیین بهره‌برداری از این پروژه، آن را اقدامی خلاقانه، ارزشمند و قابل الگوبرداری برای سایر صنایع کشور دانست.

به گفته رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، رعایت ضوابط و استانداردهای زیست‌محیطی یک الزام قانونی برای صنایع است، اما استفاده از فناوری‌های نوین و ایده‌های خلاقانه می‌تواند در کنار الزامات قانونی، به کاهش بیشتر انتشار آلاینده‌ها کمک کند.

این رویکرد اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا در برخی فرآیندهای صنعتی حذف کامل انتشار آلاینده‌ها ممکن نیست و بنابراین کاهش میزان انتشار، کنترل منابع و استفاده از راهکارهای مهندسی می‌تواند نقش مهمی در مدیریت اثرات زیست‌محیطی داشته باشد.

چرا ویندفنسینگ فولاد خوزستان مورد توجه سازمان محیط زیست قرار گرفت؟

یکی از دلایل توجه سازمان حفاظت محیط زیست به این پروژه، تمرکز آن بر کنترل یکی از مسیرهای مشخص انتشار گردوغبار در یک مجموعه صنعتی بزرگ است. در این پروژه، به جای آنکه صرفاً آثار انتشار در خارج از محدوده صنعتی کنترل شود، منبع بالقوه بادبردگی در محل انبارهای روباز مورد هدف قرار گرفته است.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست همچنین تأکید کرده است که تجربه‌های موفق و ایده‌های خلاقانه صنایع می‌توانند در سایر بخش‌های صنعتی نیز مورد استفاده قرار گیرند. به همین دلیل، این پروژه می‌تواند از منظر تجربه مهندسی و زیست‌محیطی مورد توجه سایر مجموعه‌های دارای انبارهای روباز مواد اولیه قرار گیرد.

کاهش آلایندگی با ترکیب فناوری و مدیریت صنعتی

کاهش انتشار گردوغبار در صنایع بزرگ معمولاً به یک اقدام واحد محدود نمی‌شود. کنترل منابع انتشار، غبارگیرها، مدیریت مواد اولیه، نگهداری مناسب تجهیزات، پایش آلاینده‌ها و استفاده از روش‌های مهندسی مکمل می‌توانند در کنار یکدیگر عملکرد زیست‌محیطی مجموعه را بهبود دهند.

در فولاد خوزستان نیز در سال‌های گذشته پروژه‌های مختلفی برای کنترل غبار و مدیریت مسائل زیست‌محیطی دنبال شده است. گزارش‌های منتشرشده از سوی این مجموعه از فعالیت غبارگیرها، پایش آنلاین آلاینده‌ها و اجرای پروژه‌های مختلف محیط‌زیستی خبر داده‌اند.

ویندفنسینگ فولاد خوزستان و اهمیت کاهش اتلاف مواد اولیه

اثر ویندفنسینگ فقط به موضوع گردوغبار محدود نمی‌شود. زمانی که بخشی از مواد اولیه در اثر وزش باد جابه‌جا می‌شود، علاوه بر اثرات زیست‌محیطی، امکان اتلاف مواد نیز وجود دارد. کنترل بادبردگی می‌تواند به کاهش این جابه‌جایی کمک کند.

بر اساس توضیحات منتشرشده درباره پروژه، کاهش شدت جریان باد در محدوده پایل‌ها باعث می‌شود برخورد مستقیم باد با مواد ذخیره‌شده کاهش پیدا کند. از این منظر، ویندفنسینگ می‌تواند همزمان در مسیر کنترل گردوغبار و مدیریت بهتر مواد اولیه نقش داشته باشد.

ارزش سرمایه‌گذاری ویندفنسینگ فولاد خوزستان

ارزش روز اجرای پروژه ویندفنسینگ در زمان بهره‌برداری حدود ۸ هزار میلیارد تومان اعلام شده است. این رقم نشان‌دهنده مقیاس سرمایه‌گذاری انجام‌شده برای اجرای این زیرساخت زیست‌محیطی است.

البته در گزارش‌های قدیمی‌تر ارقام متفاوتی برای هزینه اجرای پروژه اعلام شده بود که مربوط به مراحل قبلی پروژه و زمان متفاوت برآورد هزینه‌ها بوده است. بنابراین برای جلوگیری از ایجاد تناقض، رقم ۸ هزار میلیارد تومان به‌عنوان ارزش روز اعلام‌شده در زمان بهره‌برداری مبنا قرار گرفته است.

ویندفنسینگ فولاد خوزستان و مسیر حرکت به سمت تولید پایدار

اجرای پروژه‌های زیست‌محیطی در صنایع فولادی بخشی از مسیر حرکت به سمت تولید پایدار است. در چنین رویکردی، افزایش ظرفیت تولید باید در کنار کنترل اثرات زیست‌محیطی و مدیریت منابع دنبال شود.

شرکت فولاد خوزستان نیز در اطلاع‌رسانی مربوط به بهره‌برداری پروژه، ویندفنسینگ را یکی از اقدامات زیست‌محیطی خود برای کنترل بادبردگی و کاهش انتشار غبار معرفی کرده است. این پروژه در کنار سایر طرح‌های زیست‌محیطی می‌تواند بخشی از برنامه گسترده‌تر این مجموعه برای بهبود عملکرد محیط‌زیستی باشد.

سؤالات متداول درباره ویندفنسینگ فولاد خوزستان